 |
 |
 |
|
Od początku obsługi prawnej naszej Organizacji często zdawano pytania dotyczące karania pracownika przez pracodawcę. Na pytanie, „co powinien w tej kwestii wiedzieć pracownik?” odpowiedzi udzielił mec. Grzegorz Wróbel. Zasady nakładania kar porządkowych przez pracodawców na pracowników oraz procedury z tym związane reguluje Rozdział VI Kodeksu pracy „Odpowiedzialność porządkowa pracowników”. Art. 108 k.p. przewiduje, iż za nieprzestrzeganie przez pracownika: - ustalonej organizacji i porządku w procesie pracy, - przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, - przepisów przeciwpożarowych, a także - przyjętego sposobu potwierdzania przybycia i obecności w pracy oraz usprawiedliwiania nieobecności w pracy, pracodawca może stosować karę upomnienia lub karę nagany. Dodatkowo za nieprzestrzeganie przez pracownika: - przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy lub - przepisów przeciwpożarowych, - opuszczenie pracy bez usprawiedliwienia, - stawienie się do pracy w stanie nietrzeźwości lub spożywanie alkoholu w czasie pracy pracodawca może również stosować karę pieniężną. Katalog kar porządkowych jest zamknięty. Nie jest dopuszczalne ich zaostrzanie (np. przez podanie do wiadomości załogi informacji o ukaraniu). Stosowanie innych kar porządkowych stanowi wykroczenie przeciwko prawom pracownika (art. 281 pkt 4 Kodeksu pracy). Kara pieniężna za jedno przekroczenie, jak i za każdy dzień nieusprawiedliwionej nieobecności, nie może być wyższa od jednodniowego wynagrodzenia pracownika, a łącznie kary pieniężne nie mogą przewyższać dziesiątej części wynagrodzenia przypadającego pracownikowi do wypłaty, po dokonaniu potrąceń, o których mowa w art. 87 § 1 pkt 1-3 Kodeksu pracy. Wpływy z kar pieniężnych przeznacza się na poprawę warunków bezpieczeństwa i higieny pracy. Przy stosowaniu kary bierze się pod uwagę w szczególności rodzaj naruszenia obowiązków pracowniczych, stopień winy pracownika i jego dotychczasowy stosunek do pracy (art. 111 Kodeksu pracy). Szczegółowe informacje o karach porządkowych powinny być zawarte w regulaminie pracy, co wynika z brzmienia, art. 1041 § 2 Kodeksu pracy. Tryb nałożenia kary porządkowej 1/ Zgodnie z art. 109 Kodeksu pracy kara nie może być zastosowana po upływie 2 tygodni od powzięcia wiadomości o naruszeniu obowiązku pracowniczego i po upływie 3 miesięcy od dopuszczenia się tego naruszenia. Trzymiesięczny termin przedawnienia karania biegnie niezależnie od wiedzy pracodawcy o czynie pracownika mogącym uzasadniać jego odpowiedzialność, natomiast termin dwutygodniowy rozpoczyna bieg od powzięcia wiadomości o pracowniku naruszającym w/w obowiązki oraz o jego winie. Wiadomość powinien powziąć pracodawca lub osoba upoważniona do stosowania kar porządkowych. W przypadku naruszania przez pracownika obowiązków zachowaniem ciągłym (np. kilkudniowa nieusprawiedliwiona nieobecność w pracy) oba te terminy przedawnienia rozpoczynają bieg od ostatniego czynu pracownika. 2/ Kara może być zastosowana tylko po uprzednim wysłuchaniu pracownika. Jeżeli z powodu nieobecności w zakładzie pracy pracownik nie może być wysłuchany, bieg dwutygodniowego terminu nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu do dnia stawienia się pracownika do pracy. Obowiązek wysłuchania pracownika polega na podjęciu przez pracodawcę czynności umożliwiających pracownikowi złożenia wyjaśnień. Jeżeli pracownik nie skorzysta z prawa do złożenia wyjaśnień pracodawca ma prawo zastosować karę. W przypadku sporu sądowego to pracodawca jest obowiązany udowodnić, że wysłuchał pracownika lub, że stworzył pracownikowi możliwość złożenia wyjaśnień. 3/ Zgodnie z art. 110 Kodeksu pracy o zastosowanej karze porządkowej pracodawca zawiadamia pracownika na piśmie, wskazując: - rodzaj naruszenia obowiązków pracowniczych, - datę dopuszczenia się przez pracownika tego naruszenia oraz - informując go o prawie zgłoszenia sprzeciwu i terminie jego wniesienia. Odpis zawiadomienia składa się do akt osobowych pracownika. 4/ Jeżeli zastosowanie kary porządkowej nastąpiło z naruszeniem przepisów prawa, pracownik może w ciągu 7 dni od dnia zawiadomienia go o ukaraniu wnieść do pracodawcy sprzeciw. 5/ Pracodawca decyzję w sprawie uwzględnieniu lub odrzuceniu sprzeciwu winien podjąć w ciągu 14 dni od daty złożenia sprzeciwu. Dodatkowo przed podjęciem decyzji pracodawca musi skonsultować swój zamiar z reprezentującą pracownika zakładową organizacją związkową. Milczenie pracodawcy po wniesieniu przez pracownika sprzeciwu (nieodrzucenie sprzeciwu w ciągu 14 dni od dnia jego wniesienia) jest równoznaczne z uwzględnieniem sprzeciwu. Wówczas pracodawca powinien usunąć z akt osobowych pracownika informację o jego ukaraniu. 6/ Pracownik, którego sprzeciw został przez pracodawcę odrzucony może w ciągu 14 dni od dnia zawiadomienia o odrzuceniu tego sprzeciwu wystąpić do sądu pracy o uchylenie zastosowanej wobec niego kary. Nowa Sarzyna, dnia ________r. Sąd Rejonowy w _______ IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych ul. _____________________ Powód : _________________ , zam. ____________________ Pozwany : _____________ z siedzibą ____________________ P O Z E W o uchylenie kary porządkowej Wobec odrzucenia przez pozwanego sprzeciwu powoda z dnia _________r. powód wnosi : 1/ o uchylenie zastosowanej przez pozwanego wobec powoda kary porządkowej ________________ nałożonej w piśmie z dnia _________r. (doręczonym powodowi w dniu _____________r.), 2/ o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów postępowania według norm przepisanych, Ponadto powód wnosi : 3/ o przeprowadzenie rozprawy także w razie nieobecności powoda, 4/ o wydanie wyroku zaocznego w razie zaistnienia przesłanek przewidzianych w art. 339 k.p.c. 5/ o nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności wyrokowi wydanemu z uznania lub wyrokowi zaocznemu, 6/ o przeprowadzenie dowodów zawnioskowanych w treści pozwu. U Z A S A D N I E N I E Powód jest pracownikiem pozwanego zatrudnionym na podstawie umowy o pracę zawartej na czas ________ w ________ wymiarze czasu pracy na stanowisku ________ w Dziale ____________ Pozwany pismem z dnia ___________r. doręczonym powodowi w dniu _________r. nałożył na powoda karę porządkową ___________ wskazując w uzasadnieniu na następujące przyczyny : 1/ naruszenie Regulaminu pracy poprzez ____________________________ , 2/ ________________________________________________________, Powód pismem z dnia _______________r. wniósł od tej kary porządkowej sprzeciw do pozwanego. Pozwany pomimo negatywnej opinii reprezentującej powoda zakładowej organizacji związkowej pismem z dnia ____________r. (doręczonym powodowi w dniu ___________r.) sprzeciw odrzucił. Dowód : - akta osobowe powoda – dostarczy pozwany na żądanie Sądu - odpis udzielonej kary porządkowej _______ z dnia _______r. - odpis sprzeciwu powoda z dnia ________r. - odpis opinii związku zawodowego z dnia ______________r. - odpis pisma pozwanego z dnia _____________r. o odrzuceniu sprzeciwu, Uwzględniając powyższe dokumenty powód uważa, iż pozwany orzeczona karę porządkową zastosował bezpodstawnie z naruszeniem przepisów i w sposób nieuzasadniony. * Uzasadnienie stanowiska pracownika Dowód : - odpis Regulaminu pracy pozwanego – dostarczy pozwany na żądanie Sądu, - zeznanie świadków : - ___________________, zam. ________________ - ___________________, zam. ________________ - ___________________, zam. ________________ na okoliczność ustalenia __________________________________ - przesłuchanie w charakterze strony powoda i pozwanego W tych warunkach zachowaniu powoda nie można przypisać winy, a tym bardziej winy umyślnej, a zatem roszczenie pozwu jest konieczne i uzasadnione. Otrzymują : 1/ Adresat – 2 egz. 2/ a/a |