Strona główna
PDF Print E-mail
Pytanie:

„Nasz pracodawca zatrudnia 17 pracowników. Pracownicy w każdym roku otrzymują tzw. świadczenie urlopowe. Od przyszłego roku t.j. od marca 2009r. pracodawca będzie zatrudniał 20 pracowników. Zakomunikował nam, że w momencie kiedy załoga osiągnie stan 20 pracowników zaprzestanie wypłacać świadczenie urlopowe. Czy to znaczy, że żadnych świadczeń nie będziemy otrzymywać? Jakie prawa i obowiązki wynikają dla pracodawcy i pracowników w firmach zatrudniających poniżej 20 pracowników a jakie zatrudniający 20 i więcej?”

Odpowiedź:

Zasady tworzenia przez pracodawców zakładowego funduszu świadczeń socjalnych oraz zasady gospodarowania środkami tego funduszu reguluje ustawa z dn. 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (t.j. Dz. U. z 1996r., nr 70 poz. 335 z późn. zm.). Zgodnie z art. 3 ust. 1 tej ustawy obowiązek tworzenia zakładowego funduszu świadczeń socjalnych mają pracodawcy zatrudniający według stanu na dzień 1 stycznia danego roku co najmniej 20 pracowników w przeliczeniu na pełne etaty. Jednocześnie zgodnie z art. 3 ust. 3 pracodawcy zatrudniający według stanu na dzień 1 stycznia danego roku mniej niż 20 pracowników w przeliczeniu na pełne etaty, mogą według swojego wyboru :
- tworzyć zakładowy fundusz świadczeń socjalnych do wysokości i na zasadach określonych w ustawie lub,
- mogą wypłacać świadczenie urlopowe.

W podanym w pytaniu stanie faktycznym pracodawca będzie zatrudniał 20 pracowników dopiero od marca 2009r., a więc za 2009 rok winien nadal wypłacić pracownikom świadczenia urlopowe.

Wysokość świadczenia urlopowego nie może przekroczyć wysokości odpisu podstawowego, określonego w art. 5 ust. 2, 2a i 3 ustawy - odpowiedniego do rodzaju zatrudnienia pracownika, z tym że wysokość świadczenia dla zatrudnionych pracowników ustala się proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy. Świadczenie urlopowe wypłaca pracodawca raz w roku każdemu pracownikowi korzystającemu w danym roku kalendarzowym z urlopu wypoczynkowego w wymiarze co najmniej 14 kolejnych dni kalendarzowych. Wypłata świadczenia urlopowego następuje nie później niż w ostatnim dniu poprzedzającym rozpoczęcie urlopu wypoczynkowego. Świadczenie urlopowe nie podlega składce na ubezpieczenie społeczne pracowników.

W sytuacji, gdy stan zatrudnienia pracowników u pracodawcy na dzień 1 stycznia danego roku kalendarzowego wyniesie co najmniej 20 pracowników w przeliczeniu na pełne etaty, pracodawca będzie zobowiązany do utworzenia zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, naliczenia odpisów na fundusz zgodnie z art. 5 ustawy oraz przekazania ich na wyodrębniony rachunek bankowy funduszu w terminach określonych w art. 6 ust. 2 ustawy.

W przypadku powstania obowiązku tworzenia przez pracodawcę zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, pracodawca będzie musiał opracować Regulamin ZFŚS, w którym określone zostaną zasady i warunki korzystania z usług i świadczeń finansowanych z Funduszu, oraz zasady przeznaczania środków Funduszu na poszczególne cele i rodzaje działalności socjalnej. Jeżeli u pracodawcy działa zakładowa organizacja związkowa zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych treść Regulaminu ZFŚS będzie musiała  być uprzednio uzgodniona z zakładową organizacją związkową. Również w przyszłości przyznawanie pracownikom indywidualnych świadczeń z ZFŚS będzie mogło być dokonywane po uprzednim uzgodnieniu wypłat z zakładową organizacją związkową co wynika z treści z art. 27 ust. 2 ustawy o związkach zawodowych.

W tych warunkach funkcjonujący u pracodawcy związek zawodowy ma istotną rolę w kształtowaniu realizacji celów socjalnych ZFŚS, a także znaczący udział przy indywidualnych decyzjach dotyczących przyznawania świadczeń poszczególnym pracownikom.